Szczyty Tatr Zachodnich na tle Tatr Wysokich Szczyty Tatr Zachodnich na tle Tatr Wysokich Dolina Małej Łąki. Dolina Małej Łąki. Na pierwszym planie grzbiet Wołowca, w głębi Rohacze Na pierwszym planie grzbiet Wołowca, w głębi Rohacze Ostry Rohacz Ostry Rohacz Groźne ściany Giewontu Groźne ściany Giewontu Tatry Zachodnie zimą Tatry Zachodnie zimą Widok na Tatry Zachodnie ze szlaku do Doliny Tomanowej. Widok na Tatry Zachodnie ze szlaku do Doliny Tomanowej. Tatry Zachodnie Tatry Zachodnie Wapienne turnie Małego Giewontu Wapienne turnie Małego Giewontu Długi Upłaz Długi Upłaz

Położenie geograficzne

Tatry Zachodnie (514.52; słow. Západné Tatry, dawniej Liptovské hole, Liptovské Tatry) - największa część Tatr położona w Polsce i na Słowacji, między Huciańską Przełęczą a przełęczą Liliowe, która graniczy z Tatrami Wysokimi. W linii prostej odległość między obiema przełęczami wynosi ok. 29 kilometrów, rzeczywista długość całej grani Tatr Zachodnich wynosi 42 km. Po polskiej stronie granica między Tatrami Wysokimi i Tatrami Zachodnimi ciągnie się dnem Doliny Gąsienicowej i Doliny Suchej Wody. Po słowackiej stronie nie ma jednomyślności wśród geografów – geografowie polscy przeprowadzają tę granicę dnem Doliny Cichej Liptowskiej, słowaccy mają inne zdanie i granicę prowadzą Doliną Koprową. Tatry Zachodnie mają powierzchnię ok. 379 km², co stanowi niemal połowę całej powierzchni Tatr. 25% powierzchni Tatr Zachodnich znajduje się w Polsce, reszta na Słowacji. Jezior jest tutaj znacznie mniej, niż w Tatrach Wysokich; największe z nich to Wielki Rohacki Staw, po polskiej stronie jedynym godnym uwagi jest Smreczyński Staw.

Historia

Dawniej Tatry Zachodnie nazywane były Halami Liptowskimi lub Halami Liptowsko-Orawskimi. Od dawna wykorzystywane były jako pastwiska, początkowo przez Wołochów, którzy w Karpatach wprowadzili na szczytach gór pasterstwo, później przez miejscową góralską ludność. Już w XVI w. mieszkańcy okolicznych miejscowości otrzymywali od królów polskich prawo do wypasu i karczowania polan. Powstały liczne hale. Na polanach stały szałasy, bacówki i inne zabudowania. Z czasem liczba wypasanych tutaj owiec i bydła tak wzrosła, że hale nie wystarczały, wypasano również na stokach gór (np. Ciemniak wypasany był po sam wierzchołek), w żlebach i w lesie. Stało się to niebezpieczne dla Tatr – owce i bydło niszczyło tatrzańską roślinność, w tym cenne i bardzo rzadkie gatunki roślin, powodowały erozję stoków, górale kłusowali tępiąc kozice, świstaki i inne zwierzęta, wycinali kosodrzewinę. Po powstaniu TPN zniesiono wypas na większości hal, utrzymał się jeszcze tzw. kulturowy wypas na niektórych tylko polanach. Oprócz pozytywnych skutków ma to jednak również skutki ujemne – hale zarastają lasem ze szkodą dla atrakcyjności widokowej i ginie ich roślinność.

W Tatrach Zachodnich od dawna, bo już od XV w. istniało górnictwo i hutnictwo. Początkowo poszukiwano tutaj rud srebra i miedzi (np. pod Ornakiem, później żelaza. Na polanie Stare Kościeliska i Huciska istniały huty przetapiające rudę żelaza. Góry przecięte zostały drogami do zwożenia tych rud, tzw. zwanymi hawiarskimi drogami. Później rudy przewożono do huty w Kuźnicach tzw. drogą pod reglami. Na potrzeby hut wycięto w Tatrach znaczne ilości lasu, szczególnie bukowego.

W licznych jaskiniach Tatr Zachodnich podobno ukrywali się zbójnicy, faktycznie jednak były one penetrowane głównie przez poszukiwaczy skarbów rzekomo ukrytych w nich przez zbójników. Świadczą o tym pozostawione przez nich znaki (naliczono 52 takie miejsca w jaskiniach i na turniach, wszystkie w Tatrach Zachodnich). Obecnie rozgałęzione i długie korytarze jaskiń są terenem badań speleologów.

Klimat

Nie różni się od klimatu w innych częściach Tatr. Temperatura spada wraz z wysokością – na każde 100 m o 0,6 ° C. Częstym zjawiskiem jest jednak występowanie inwersji temperatur. Najcieplejszym miesiącem jest lipiec, średnia temp. na wysokości 2000 m n.p.m. wynosi w nim 7,5 ° C, najzimniejszy jest luty, średnia temp. wynosi w nim -8,5 ° C. Na szczytach zima trwa przeciętnie od połowy października do połowy maja. Czym wyżej, tym więcej dni z opadami śniegu i tym dłużej zalega tam śnieg. W ciągu roku nie występuje ani jeden miesiąc, w którym nie padałby śnieg, na najwyższych szczytach można się go spodziewać nawet w lipcu i sierpniu. Charakterystyczną cechą pogody jest duża jej zmienność, trudna do przewidzenia. W ciągu kilku godzin pogoda może się radykalnie zmienić, nie jest niczym rzadkim w lecie czy wczesną jesienią duży spadek temperatury i występowanie silnych wichur z zamieciami śnieżnymi czy gradem. Średnie opady są większe niż w innych rejonach Polski i wynoszą 1200-1600 mm. Znacznie więcej niż w pozostałej części kraju jest tutaj dni w których wieje wiatr, większa też jest jego siła. Charakterystycznym rodzajem występującego w Tatrach wiatru jest halny.

Turystyka

Szczyty Tatr Zachodnich (z wyjątkiem Rohaczy i Giewontu) są łagodne i mają kopulasty kształt. Są jednak bardzo atrakcyjne turystycznie dzięki temu, że mają więcej wysokogórskich hal i dużych, nagich partii wierzchołkowych porośniętych tylko niską murawą, z których roztaczają się rozległe widoki. Znacznie więcej jest tutaj także jaskiń i wielkich wywierzysk. Wapienne skały tworzą liczne turnie i bardzo strome ściany w których istnieje wiele dróg wspinaczkowych dla taterników. Wyznakowane są liczne szlaki turystyki pieszej i nartostrady, a także trasy rowerowe.

Baza turystyczna na terenie polskich Tatr Zachodnich:

  • schroniska turystyczne: schronisko PTTK na Hali Kondratowej, schronisko PTTK na Hali Ornak, schronisko PTTK na Polanie Chochołowskiej, hotel górski PTTK na Polanie Kalatówki.
  • jaskinie udostępnione do turystycznego zwiedzania:
    • z oświetleniem, przewodnikiem i płatnymi biletami wstępu: Jaskinia Mroźna
    • do samodzielnego zwiedzania: Jaskinia Mylna, Jaskinia Raptawicka, Jaskinia Obłazkowa, Smocza Jama, Dziura.

Tatry Zachodnie wchodzą w skład Tatrzańskiego Parku Narodowego. Za wstęp pobierane są niewielkie opłaty przez TPN oraz Wspólnotę Leśna Uprawnionych Ośmiu Wsi, której własnością jest część Tatr Zachodnich w rejonie Doliny Kościeliskiej, Lejowej i Chochołowskiej.

Artykuł pochodzi z polskiej wikipedii.

Statystyki serwisu:

Jesteś tutaj: Strona główna »

Wyszukiwarka obiektów i miejsc

Podziękowania

Dziękujemy:
  • Muzeom
  • Parkom Narodowym
  • Urzędom Miast i Gmin
  • Ośrodkom Badań i Dokumentacji Zabytków
Zobacz listę podmiotów
  • Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w Toruniu
  • Wigierski Park Narodowy

Zwiedzaj Polskę © 2008–9; Wykonanie metawers.pl